Sednem przypadłości alkoholowej jest przyzwyczajenie psychiczne i fizyczne od czynnika przemieniającego umysł, jakim jest alkohol. Uzależnienie emocjonalne przejawia się potrzebą lub wręcz naporem do picia dla pozyskania lepszego samopoczucia bądź doznania ulgi w niesympatycznych stanach psychicznych.

Przyzwyczajenie fizyczne objawia się min. powiększeniem tolerancji na alkohol. Oznacza to, że, człowiek uzależniona musi zażywać coraz więcej dla uzyskania identycznych efektów. W ostatnich fazach uzależnienia tolerancja zwykle spada. Innym charakterystycznym objawem uzależnienia fizycznego jest Alkoholowy Zespół Abstynencyjny występujący przy zmniejszeniu dawki wypijanego alkoholu lub odstawieniu. Ukazują się bardzo przykre objawy-niepokój i impulsywność, dreszcze i drżenie kończyn, skurcze mięśniowe, poty, nudności, a nawet zaburzenia świadomości i majaczenia. Osoba uzależniona stara się szybko usunąć te cierpienia przy pomocy alkoholu.

Pomimo iż każdy człowiek jest inny, to przebieg tej choroby bywa wydatnie zbieżny u wszystkich osób nią dotkniętych. Nieleczony alkoholizm jest słabością zagrażającą życiu. Skraca on życie przeciętnie o 10-15 lat u osób niepodejmujących leczenia. Alkoholicy umierają często z przyczyny dysfunkcji wywołanych przez nadużywania alkoholu bądź giną dramatycznie w wypadkach samochodowych, w skutek ryzykownych działań czy samobójstwa. Jest to też choroba chroniczna – czyli niewyleczalna. Można wyłącznie zwolnić jej rozwój. Stąd też określenie trzeźwiejącego alkoholika, nie wyleczonego.

Pomimo iż alkoholizm jest dysfunkcją nieuleczalną i chroniczną odpowiednia terapia pozwala na zastopowanie rozrostu uzależnienia i zdecydowaną poprawę poziomu życia.